logo.png
grafika
Unia Europejska

Od wieków Europa była polem częstych i krwawych wojen.W okresie od roku 1870 do 1945, Francja i Niemcy stoczyły ze sobą trzy wojny ponosząc wyniszczające straty w ludności. Niektórzy przywódcy europejscy doszli więc do wniosku, że jedynym sposobem zapewnienia długotrwałego pokoju między tymi państwami jest zjednoczenie ich pod względem gospodarczym i politycznym.

Oto w 1950 roku Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych, zaproponował w przemówieniu nawiązującym do idei wyrażonej przez przez Jean Monneta, by połączyć przemysły węgla i stali Europy Zachodniej. W wyniku jego deklaracji powołana została do życia w roku 1951 Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS), z sześcioma państwami członkowskimi: Belgią, Zachodnimi Niemcami, Luksemburgiem, Francją, Włochami i Holandią. Prawo podejmowania decyzji w sprawach przemysłu węgla i stali w tych państwach powierzono w ręce niezależnego ponadnarodowego organu zwanego „Wysoką Władzą”, której pierwszym przewodniczącym został Jean Monnet.

Ustanowienie EWWiS okazało się na tyle dużym sukcesem, że w przeciągu kilku następnych lat te same sześć państw postanowiły pójść krok dalej i zintegrować inne sektory swoich gospodarek. W 1957 roku państwa te podpisały Traktaty Rzymskie, ustanawiające Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM) oraz Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG). Jednocześnie, państwa członkowskie rozpoczęły proces usuwania barier handlowych między sobą oraz tworzenia „wspólnego rynku”.

W roku 1967 instytucje poszczególnych wspólnot europejskich zostały połączone. Od tego czasu istnieje tylko jedna Komisja i jedna Rada Ministrów, a także wspólny Parlament.

Pierwotnie, członkowie do Parlamentu Europejskiego byli delegowani przez parlamenty krajowe państw członkowskich. Jednak w 1979 roku przeprowadzono pierwsze wybory powszechne i bezpośrednie, pozwalając tym samym obywatelom państw członkowskich głosować na swojego kandydata. Od tamtego czasu, bezpośrednie wybory do Parlamentu przeprowadzane są co 5 lat.

Traktat z Maastricht (1992) wprowadził nowe formy współpracy między rządami państw członkowskich – na przykład w kwestii obronności, a także w dziedzinie „wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych”. Dodając współpracę międzyrządową do już istniejącego systemu wspólnotowego, Traktat z Maastricht stworzył Unię Europejską (UE).

Integracja gospodarcza i polityczna między państwami członkowskimi znaczy, że państwa te podejmują wspólne decyzje w wielu sprawach. Ustanowiły więc wspólne polityki w wielu dziedzinach – od rolnictwa po kulturę, od spraw konsumenckich po politykę konkurencji, od ochrony środowiska i energetyki po transport i handel.

W początkowym okresie nacisk kładziono przede wszystkim na wspólna politykę handlową w dziedzinie węgla i stali oraz na wspólną politykę rolną. Inne polityki wspólnotowe wprowadzano z czasem i gdy zachodziła taka potrzeba. Pewne kluczowe cele niektórych polityk ulegały zmianom w świetle zmieniających się okoliczności. Na przykład, celem wspólnej polityki rolnej nie jest już produkcja dużej ilości żywności po możliwie najniższej cenie, lecz wspomaganie technik rolniczych tak, aby produkować żywność zdrową i wysokiej jakości przy jednoczesnej ochronie środowiska naturalnego. Potrzeba ochrony środowiska jest teraz uwzględniana przez wiele polityk wspólnotowych w UE.

Stosunki Unii Europejskiej z pozostałymi częściami świata także stały się istotne. UE jest stroną w negocjacjach większych układów handlowych i umów pomocowych, które zawiera z innymi państwami oraz prowadzi i rozwija Wspólną Politykę Zagraniczną i Bezpieczeństwa.

Sporo czasu zajęło państwom członkowskim zniesienie wszystkich barier handlowych między sobą i przekształcenie „swojego wspólnego rynku” w rzeczywiście jednolity rynek ze swobodnym przepływem towarów, usług, osób i kapitału. Tworzenie Jednolitego Rynku formalnie zakończyło się w roku 1992, jednak istnieją jeszcze obszary wymagające dalszych działań – na przykład stworzenie jednolitego rynku w dziedzinie usług finansowych.

W latach dziewięćdziesiątych przemieszczanie się osób na terenie całej Europy stawało się coraz łatwiejsze, ponieważ kontrola paszportowa i celna została zniesiona na większości granic wewnętrznych UE. Konsekwencją tego jest większa mobilność ludzi. Na przykład od roku 1987 ponad milion młodych Europejczyków podjęło naukę poza granicami własnego kraju właśnie dzięki pomocy UE.

W 1992 roku Unia Europejska zdecydowała się na kolejny etap integracji – wprowadzenie unii gospodarczej i walutowej (EMU od ang. economic and monetary union), pociągającej za sobą wprowadzenie wspólnej waluty europejskiej zarządzanej przez Europejski Bank Centralny. Wspólna waluta – euro – stała się rzeczywistością 1 stycznia 2002 roku, kiedy to banknoty i monety euro zastąpiły waluty narodowe w 12 spośród 15 krajów Unii Europejskiej (Belgia, Niemcy, Grecja, Hiszpania, Francja, Irlandia, Włochy, Luksemburg, Holandia, Austria, Portugalia i Finlandia).

W roku 1973 r.przyłączyły się Dania, Irlandia i Wielka Brytania, potem Grecja w 1981 r., Hiszpania i Portugalia w 1986 r., wreszcie Austria, Finlandia i Szwecja w 1995 r. W 2004 r. Unia Europejska przyjęła dziesięć nowych krajów: Cypr, Republikę Czeską, Estonię, Łotwę, Litwę, Maltę, Polskę, Słowację, Słowenię oraz Węgry. W 2007 r. przyłączyły Bułgaria i Rumunia, natomiast Chorwacja w 2013 r. Dla zapewnienia skutecznego funkcjonowania rozszerzonej UE, potrzebny jest sprawniejszy system podejmowania decyzji. Dlatego właśnie Traktat z Nicei ustanawia zasady określające rozmiary instytucji UE oraz sposób ich działania.Traktat wszedł w życie w dniu 1 lutego 2003 r.

Pdf
Drukuj
Powrót
Kontakt
BANER.png
Baner 2.png
PSSE_logo_pl.jpg
invest-in-poland-logo.png
herb.jpg
baner-inkubator2.png
c2.png
c3.png
mapka.jpg